Programma 3

Lasten

Inburgering en sociale basis
Vanuit de Tijdelijke regeling Opvang ontheemden Oekraïne hebben wij de verantwoordelijkheid om  opvang en begeleiding te organiseren. Zoals in eerdere jaren is ook in dit jaar gebleken dat de door het  Rijk beschikbaat gestelde middelen ruim voldoende zijn om deze taak naar behoren te kunnen uitvoeren. De vergoeding vanuit het Rijk is wel naar beneden bijgesteld, waardoor de baten lager uitkomen. Omdat we minder nieuwe panden gereed hebben hoeven maken en de organisatie van deze taak goed ingeregeld is, zijn dit jaar ook de kosten lager waardoor we dit budget kunnen aframen met € 2.000.000. 

Dit taakveldgroep betreft ook  middelen voor structurele uitgaven voor de begeleiding van statushouders, waaronder vervoer naar taalonderwijs. Eerder is er vanwege de landelijke systematiek van verstrekking van rijksmiddelen voor gekozen om dit grotendeels in de vorm van een krediet te begroten dat vervolgens jaarlijks overgeheveld werd. We laten het krediet van  €240.000 vervallen en vullen het reeds bestaande exploitatiebudget aan met € 10.000, zodat de daadwerkelijke uitgaven structureel gedekt kunnen worden. Met deze omzetting sluiten we beter aan bij de daadwerkelijke uitgaven en halen we ‘lucht’ uit de begroting.

Daarnaast zijn er taakmutaties vanuit de mei en septembercirculaire verwerkt in dit taakveld, zoals de Suicidepreventie (€ 12.000 2026-2029) en Spreidingswet ( € 37.000) voor 2025.

Uit de actualisatie van de budgetten huisvesting ontheemden Oekraïners  is gebleken dat de raming van de energielasten voor 2025 (€ 40.000) aangepast moet worden. In de begroting 2026 is nog geen rekening gehouden met de benodigde budgetten huisvesting ontheemden Oekraïners (€ 115.000). Dekking vindt plaats vanuit de Rijksbijdrage.

Correctie doorbelastingen € 49.000 (zie algemene toelichting inleiding).

De overheveling Scheve huisjes en Spreidingswet is verwerkt van 2025 naar 2026 (zie toelichting bij de overhevelingen).

Jeugd
De taakmutatie vanuit de septembercirculaire voor jeugd is verwerkt (€835.000 voor 2025 en € 27.000 voor 2026 en € 22.000 voor 2027-2029).

Korte toelichting over de kosten jeugdzorg: De kosten van de regionale jeugdhulp vallen naar verwachting in 2025 € 400.000 hoger uit dan verwacht. De reden hiervan is met name de stijging van de kosten voor landelijk ingekochte specialistische zorg. Deze zorg wordt vaak ingezet na rechtstreekse verwijzing van (huis)artsen. De toename begon in het laatste kwartaal 2024 en lijken in de 2e helft 2025 weer te dalen. Omdat de afrekening van regionale jeugdhulp vanaf 2025 plaatsvindt op basis van gefactureerde zorgkosten over het lopende jaar worden we direct geconfronteerd met deze stijging (in voorgaande jaren werden de kosten verdeeld op basis van gefactureerde kosten twee jaar voorafgaande aan het lopende begrotingsjaar).

Dekking kan in 2025 worden gevonden uit een incidentele toevoeging van het Rijk van € 800.000. voor jeugdhulp.  Bij de jaarrekening zal worden voorgesteld het restant van deze incidentele toevoeging toe te voegen aan de reserve sociaal domein. De verwachting is dat de regionale jeugdhulpkosten over 2026 e.v. binnen begroting vallen.  Incidentele overschrijdingen kunnen, in beginsel, worden opgevangen uit de reserve sociaal domein.

Onderwijs
De recente leerlingenprognose (juli 2025) voor Ter Aar laat zien dat de huidige onderwijscapaciteit waarschijnlijk onvoldoende is voor de verwachte groei.  De verwachte groei wordt veroorzaakt door de geplande nieuwbouw in Ter Aar. Voordat een definitief besluit genomen kan worden over uitbreiding van de capaciteit, is een zorgvuldige verkenning van de mogelijkheden vereist. Daarom wordt budget gevraagd voor een haalbaarheidsonderzoek. Dit onderzoek is een eerste stap om de opgave helder te krijgen en staat los van een voorbereidingskrediet, dat pas na besluitvorming volgt. De kosten variëren tot maximaal € 30.000. Het maximumbedrag is inclusief de oplevering van een compleet Programma van Eisen (PvE) waarmee een architect direct aan de slag kan. Dit bedrag is als realistisch geverifieerd bij ICS, die de bouw van IKC De Vaart destijds heeft begeleid.

NPO was niet begroot aan de baten en lastenkant. Aan beiden kant is nu budget geraamd (€ 140.000). 

Uit de actualisatie van de budgetten vastgoed is gebleken dat de raming binnen dit taakveldgroep in 2025 met € 41.500 en structureel met € 7.000 verhoogd moet worden.

De overheveling Tijdelijke huisvesting IKC het Veen is verwerkt van 2025 naar 2026 (zie toelichting bij de overhevelingen).

Participatie
Gebundelde uitkering (BUIG) bijgeraamd bij de lasten en baten (€ 290.000).

Daarnaast zijn er taakmutaties vanuit de mei en septembercirculaire verwerkt zoals de Alleenverdienersproblematiek ( € 32.000 voor 2025), Participatie ( € 26.000 voor 2025), Participatie in Balans (€ 27.000 voor 2025 en € 11.000 voor 2026) en IU participatie (€ 32.000 voor 2025 en 2026 en € 35.000 voor 2027). 

Sport en cultuur
Uit de actualisatie van de budgetten vastgoed is gebleken dat de raming binnen dit taakveldgroep 2025 met € 45.000 verhoogd moet worden en  structureel met                 € 53.000.

Correctie doorbelastingen € 63.000 ( zie algemene toelichting inleiding).

Taakmutatie septembercirculaire voor Informatiepunten Digitale Overheid ( € 26.000 voor 2026-2029).

Toegang en vroegsignalering
Administratieve wijziging van taakveldgroep WMO naar taakveld Toegang en vroegsignalering.

Volksgezondheid
Budget neutrale wijziging op de bijdrage van Hecht (vanuit de VHRM 2de zienswijze over de GHOR) (€ 16.500 voor 2025).  

WMO
Administratieve wijziging van taakveldgroep WMO naar taakveld Toegang en vroegsignalering ( € 30.000 2025-2029).

De overheveling WMO Motie is verwerkt van 2025 naar 2026 (zie toelichting bij de overhevelingen).

Baten

Inburgering en sociale basis
Vanuit de Tijdelijke regeling Opvang ontheemden Oekraïne hebben wij de verantwoordelijkheid om  opvang en begeleiding te organiseren. Zoals in eerdere jaren is ook in dit jaar gebleken dat de door het  Rijk beschikbaat gestelde middelen ruim voldoende zijn om deze taak naar behoren te kunnen uitvoeren. De vergoeding vanuit het Rijk is wel naar beneden bijgesteld, waardoor de baten lager uitkomen (€ 1.000.000). Omdat we minder nieuwe panden gereed hebben hoeven maken en de organisatie van deze taak goed ingeregeld is, zijn dit jaar ook de kosten lager waardoor we dit budget kunnen aframen.

Uit de actualisatie van de budgetten vastgoed is gebleken dat de raming binnen dit taakveldgroep voor 2025 met € 8.500 verhoogd moet worden.

Onderwijs
NPO was niet begroot aan de baten en lastenkant. Aan beiden kant is nu budget geraamd (€ 140.000). 

Uit de actualisatie van de budgetten vastgoed is gebleken dat de raming binnen dit taakveldgroep voor 2025 met € 45.000 verhoogd moet worden.

Participatie
Gebundelde uitkering (BUIG) bijgeraamd bij de lasten en baten (€ 290.000).

Sport en cultuur
Meer inkomsten Specifieke uitkering stimulering sport in 2025 dan begroot (€ 450.000) en de Specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid was nog niet begroot in 2025 (€ 29.000).

Uit de actualisatie van de budgetten vastgoed is gebleken dat de raming binnen dit taakveldgroep structureel met € 15.000 verhoogd moet worden.

Reserves
Dit betreft de overhevelingen in de reserve van 2025 en uit de reserve voor 2026.