Programma 3 Sociaal domein

In het programma bevinden zich de volgende thema’s: 

  • Inburgering en sociale basis
  • Jeugd
  • Onderwijs 
  • Participatie 
  • Sport en Cultuur 
  • Wmo  

Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten

Terug naar navigatie - Programma 3 Sociaal domein - Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten

Bestaanszekerheid, kansengelijkheid, gezond leven en kunnen meedoen hangen sterk met elkaar samen. Om kwetsbare inwoners goed te ondersteunen is stabiliteit in de hulpverlening nodig. Zo stimuleren we deze inwoners om waar mogelijk eigen regie en verantwoordelijkheid te nemen. Dit geldt specifiek in zekerheid over de woonsituatie, het inkomen en/of de ondersteuning. Tegelijk is juist het sociaal domein altijd in beweging met continue veranderende wetgeving. Daardoor is stabiele dienstverlening richting onze meest kwetsbare inwoners moeilijk. We werken we langdurige samen met onze partners. Zo kunnen we samen kwetsbare inwoners beter ondersteunen en continuïteit waarborgen.

We ondersteunen samen met onze partners allerlei mensen in verschillende levensfases: van jongeren met een licht verstandelijke beperking en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot ouderen met dementie. Van ouders met zorgen over een verslaafde puber tot mantelzorgers die overbelast dreigen te raken. Het sociaal domein biedt wat nodig is. Vaak eventjes, soms structureel. Hulp zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig.  Tien jaar na de decentralisaties weten we wat werkt en waar verbetering nodig is. Inwoners zijn in toenemende mate tevreden én de kosten stijgen minder hard dan elders in het zorglandschap.

Gezond leven is onmisbaar voor het welzijn in onze dorpen. Mensen die zich gezond en fit voelen, dragen actief bij aan de samenleving en ondersteunen de economie. Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte of een gebrek. Het gaat over lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. We richten ons daarnaast op het voorkomen van problemen en het versterken van de sociale basis. Dit biedt een mooie basis om de uitdagingen in het sociaal domein samenhangend en dichtbij te benaderen.

Samenwerking in de regio

Terug naar navigatie - Programma 3 Sociaal domein - Samenwerking in de regio

Voor de specialistische- en hoog specialistische vormen van ondersteuning werken we samen met andere gemeenten in de regio, waar mogelijk in Rijn- en Veenstreek of in Holland Rijnland verband. We durven hierin de ambtelijke verantwoordelijkheid te delen met andere gemeenten. Door die samenwerking krijgen onze medewerkers meer ruimte om zich lokaal te richten op welzijn en preventie. Voor hoog-specialistische(re) voorzieningen zijn wij een betrouwbare samenwerkingspartner in de regio.

Samenwerking verbonden partijen

Terug naar navigatie - Programma 3 Sociaal domein - Samenwerking verbonden partijen
  • Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland 
  • Hecht Hollands Midden (voorheen RDOG)
  • Regiotaxi Holland Rijnland 

Zie voor een toelichting de Paragraaf verbonden partijen.

Thema Inburgering en sociale basis

Terug naar navigatie - - Thema Inburgering en sociale basis

Realisatie van het beleid

Terug naar navigatie - Thema Inburgering en sociale basis - Realisatie van het beleid

Met deze jaarrekening blikken we terug op het beleid dat is vastgelegd in de begroting 2025 en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.

Nieuwkomers

Terug naar navigatie - Thema Inburgering en sociale basis - Nieuwkomers

Wat we wilden bereiken?
Het op adequate manier faciliteren van leerlingenvervoer en jeugdhulp voor nieuwkomers.  

Wat we hebben gedaan?
In 2024 is de Schakelklas op de basisschool gestart. In dat jaar was het nog pionieren, inmiddels is de werkwijze helemaal ingeregeld. Via de website en Team de Verbinding is laagdrempelige toegang gecreëerd voor leerlingenvervoer en jeugdhulp. Waar nodig geeft het team statushouders begeleiding bij de aanvraag. 

Thema Jeugd

Terug naar navigatie - - Thema Jeugd

Realisatie van het beleid

Terug naar navigatie - Thema Jeugd - Realisatie van het beleid

Met deze jaarrekening blikken we terug op het beleid dat is vastgelegd in de begroting 2025 en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.  

Jeugdhulp

Terug naar navigatie - Thema Jeugd - Jeugdhulp

Wat we wilden bereiken?
Voor onze jeugdigen en hun ouders willen we noodzakelijke jeugdhulp beschikbaar en betaalbaar houden. In de eerste plaats doen we dat door het in stand houden en zo mogelijk versterken van een prettige omgeving waarin kinderen opgroeien. We willen dat ze zich naar vermogen kunnen ontwikkelen tot volwaardige deelnemers aan de maatschappij. Daarnaast beschikken we in onze gemeente over een ruim aanbod van preventieve voorzieningen. Als hulp nodig is, kunnen we een beroep doen op het jeugd- en gezinsteam of op specialistische jeugdhulp in de regio. Naast het beschikbaar houden van jeugdhulp, richten we ons ook op het voorkomen van jeugdhulp en het beheersen van de kosten.

Wat we hebben gedaan?

Lokaal 
Voor het continueren van het  jeugd- en gezinsteam verstrekten we een meerjarige begrotingssubsidie.  Daarmee zijn de toegang tot de specialistische  jeugdhulp en de lokale jeugdhulp geborgd.  Dit  biedt de mogelijkheid de samenwerking tussen het jeugd- en gezinsteam en de ketenpartners duurzaam te versterken.  Een voorbeeld daarvan  is  de voorbereiding van samenwerkingsafspraken tussen de huisartsen en het jeugd- en gezinsteam rond kinderen met druk gedrag en/of concentratieproblemen. 

Regionaal
In 2025 zijn vanuit de Taskforce specialistische jeugdhulp Holland Rijnland maatregelen voorgesteld om de kwaliteit van de jeugdhulp te verbeteren en de kosten beter te beheersen. Alle betrokken gemeenten stemden in met de voorgestelde maatregelen.  De nieuwe regiovisie "samen rond om de jeugd" is in 2025 voorbereid en inmiddels door de raad vastgesteld, met een zienswijze. 

Thema Onderwijs

Terug naar navigatie - - Thema Onderwijs

Realisatie van het beleid

Terug naar navigatie - Thema Onderwijs - Realisatie van het beleid

Met deze jaarrekening blikken we terug op het beleid dat is vastgelegd in de begroting 2025 en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025. Voor dit thema is geen beleid opgenomen in de begroting 2025 en waren er geen belangrijke ontwikkelingen.  

Thema Participatie

Terug naar navigatie - - Thema Participatie

Realisatie van het beleid

Terug naar navigatie - Thema Participatie - Realisatie van het beleid

Met deze jaarrekening blikken we terug op het beleid dat is vastgelegd in de begroting 2025 en de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.

Tekort op werk en inkomen

Terug naar navigatie - Thema Participatie - Tekort op werk en inkomen

Wat we wilden bereiken?
Er is nog steeds een tekort aan arbeidskrachten. Ondanks die krapte stijgt het aantal mensen in de bijstand langzaam. Er zijn werkzoekenden, maar hun opleiding of opleidingsniveau sluit niet aan bij de openstaande vacatures. Er is sprake van een mismatch. In 2025 wilden we de kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te vergroten.  

Meer mensen maken gebruik van een uitkering. Dat betekent dat ook meer mensen gebruik maken van bijzondere bijstand en minimaregelingen. De budgetten zijn al jaren vrijwel hetzelfde, waardoor de tekorten toenemen. De inflatie van de laatste jaren droeg hier ook aan bij.   

Wat we hebben gedaan?
In 2025 voerde het Serviceplein de dienstverlenende gesprekken. Hierin bekijken zij verschillende levensgebieden en verkennen zij de mogelijkheden voor werk of activering. Om de kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te vergroten, blijven we via Rijnvicus zoeken naar geschikte beroepsgerichte leerwerktrajecten. De leerwerktrajecten sluiten zoveel mogelijk aan bij de behoeften van bedrijven in de regio. Om werkzoekenden en doorstromers kennis te laten maken met bedrijven uit de regio organiseerden we in 2025 samen met Kaag en Braassem weer een banenmarkt. We vroegen daarnaast ook weer aandacht voor de armoedevoorzieningen. Die voorzieningen kunnen voorkomen dat mensen met een laag inkomen in de schulden raken.  Vanaf 2025 is er extra budget om deze voorzieningen en de bijzondere bijstand te betalen.   

Thema Sport en cultuur

Terug naar navigatie - - Thema Sport en cultuur

Nieuw zwembad

Terug naar navigatie - Thema Sport en cultuur - Nieuw zwembad

Wat we wilden bereiken?
Een nieuw zwembad in onze gemeente. 

Wat we hebben gedaan?
In 2025 is het ontwerpteam gestart. Het voorlopig ontwerp is klaar en we zijn gestart met het definitief ontwerp. Als gevolg van de netcongestie werkten we aan alternatieven voor de energievoorziening voor het nieuwe zwembad. Daarnaast vonden diverse onderzoeken plaats in voorbereiding van de omgevingsvergunningsprocedure.

Onderzoek beheervormen zwembad De Wel

Terug naar navigatie - Thema Sport en cultuur - Onderzoek beheervormen zwembad De Wel

Wat we wilden bereiken?
Verzelfstandigen en professionaliseren van de exploitatie en het beheer van zwembad De Wel. 

Wat we hebben gedaan?  
In 2025 onderzochten we diverse beheervormen voor zwembad De Wel. Dit onderzoek toonde aan dat de huidige constructie (het zwembad als een gemeentelijk team) beperkt effectief, niet efficiënt, kwetsbaar en financieel ongunstig is. Het oprichten van een intergemeentelijk sportbedrijf met de gemeente Kaag en Braassem is de voorkeursvariant. Voor 2026 bereiden we bestuurlijke besluitvorming voor om samen met de gemeente Kaag en Braassem dit intergemeentelijk Sportbedrijf op te richten. Daarin krijgt het beheer en de exploitatie van het zwembad een plek. En het is ook interessant voor het beheer van sportaccommodaties en andere functies rondom sport en bewegen. 

Sportcomplex (tussen) Nieuwveen & Zevenhoven

Terug naar navigatie - Thema Sport en cultuur - Sportcomplex (tussen) Nieuwveen & Zevenhoven

Wat we wilden bereiken?
Een sportcomplex tussen Nieuwveen en Zevenhoven waar beide dorpen gebruik van kunnen maken. 

Wat we hebben gedaan?  
De raad nam een motie aan om een sportcomplex tussen Nieuwveen en Zevenhoven te onderzoeken. Van daaruit is een quick scan gedaan naar de mogelijkheden. Ook is een ruimtelijke check gedaan bij de provincie Zuid-Holland. Dit heeft uitgewezen dat een nieuw sportcomplex financieel en planologisch niet realistisch is. De gemeenteraad kreeg hierover een brief.  

Thema WMO

Terug naar navigatie - - Thema WMO

Huishoudelijke hulp Wmo

Terug naar navigatie - Thema WMO - Huishoudelijke hulp Wmo

Wat we wilden bereiken?
Het uitvoeren van de wettelijke taak van het verstrekken van huishoudelijke hulp. 

Wat we hebben gedaan?  
Er is een wachtlijst voor inwoners die huishoudelijke ondersteuning wensen. Oorzaak hiervan is onder andere personeelstekort. Vanaf 2025 is een hoger uurtarief vastgesteld. De verwachting was dat een hoger uurtarief meer mensen zou aantrekken voor dit werk. Eind 2025 zagen we hiervan de eerste opbrengsten. De wachtlijst is iets afgenomen. Daarnaast zijn we gestart met een inventarisatie hoe we de huishoudelijke hulp toekomstbestendig kunnen maken. Daarbij is het uitgangspunt dat inwoners zoveel mogelijk zelf doen en dat de zorg beschikbaar blijft voor wie dat echt nodig heeft. Hierin werken we intensief samen met de zorgaanbieders. 

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - - Beleidsindicatoren
Naam indicator
Omschrijving
Eenheid
Nieuwkoop B2025
Nieuwkoop JR2025
Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners
Bron
Absoluut verzuim
Het aantal leer- of kwalificatie-plichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. Ā '2024' staat voor schooljaar '2023/2024'.
Aantal per 1.000
1,8 (2023)
3,3 (2024)
5,6 (2024)
Duo/Ingrado
Relatief verzuim
Het aantal leer- of kwalificatie plichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken.
Aantal per 1.000
30 (2023)
37(2024)
25 (2024)
Duo/Ingrado
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,4 (2023)
1,9 % (2024)
2,0% (2024)
Duo/Ingrado
Niet sporters
%
42,2 (2022)
41,9% (2024)
44,7% (2024)
Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM
Banen
Per 1.000 inwoners
532,8 (2023)
646,2 (2024)
750,5 (2024)
CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research
Jongeren met een delict voor de rechter
%
0% (2022)
Geen waarde bekend
1% (2023)
CBS
Achterstand onder Jeugd - Kinderen in uitkeringsgezinnen
%
2 (2023)
3% (2024)
4% (2024)
CBS jeugd
Achterstand onder jongeren - werkloze jongeren
%
1 (2023)
1% (2024)
2% (2024)
CBS jeugd
Netto arbeidsparticipatie
%
76,3 (2023)
76,6% (2024)
73,5% (2024)
CBS -arbeidsdeelname
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
134,0 (2023)
115,2 (2025)
190,8 (2025)
CBS - Participatiewet
Aantal re-integratievoorzieningen
Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Aantal per 10.000 inwoners
48,7 (2023)
43,6 (2024)
207,1 (2024)
CBS - Participatiewet
Jongeren met jeugdhulp
In percentage van alle jongeren tot 18 jaar. Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014) en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.
% van alle jongeren tot 18 jaar
12,7% (2023)
12,2 % (2024)
14,2% (2024)
CBS Jeugd
Jongeren met Jeugdbescherming
In percentage van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of onvoldoende helpt.
%
0,8% (2023)
0,8% (2024)
1% (2024)
CBS Jeugd
Jongeren met jeugdreclassering
In percentage van alle jongeren in de leeftijd van 12 tot 23. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest.
%
-
Geen data bekend
0,30%
CBS
Cliƫnten met een maatwerkarrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
560 (2023)
510 (2025)
664 (2025)
CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

Financieel overzicht

Terug naar navigatie - - Financieel overzicht
Bedragen x €1.000
Exploitatie
Begroting 2025
Begroting na wijzigingen
Realisatie 2025
Verschil begroting en realisatie
Lasten
Inburgering en sociale basis
6.581
4.976
3.390
1.586
Jeugd
7.938
8.886
8.546
340
Onderwijs
4.025
4.600
4.069
531
Participatie
7.155
7.735
8.101
-367
Sport en cultuur
6.504
6.405
6.457
-52
Toegang en vroegsignalering
135
165
116
49
Volksgezondheid
2.620
2.666
2.443
224
WMO
6.994
6.564
6.264
301
Totaal Lasten
41.951
41.998
39.386
2.611
Baten
Inburgering en sociale basis
-4.163
-3.063
-3.947
883
Jeugd
0
0
-19
19
Onderwijs
-492
-867
-964
97
Participatie
-4.452
-4.742
-5.225
482
Sport en cultuur
-1.344
-1.761
-1.172
-590
Volksgezondheid
-190
-190
-20
-170
WMO
-695
-410
-422
11
Totaal Baten
-11.337
-11.034
-11.767
733
Totaal saldo van lasten en baten
30.614
30.964
27.619
3.345
Onttrekkingen
Reserves
-420
-2.064
-1.901
-163
Stortingen
Reserves
3.882
6.184
6.434
-250
Saldo mutaties reserve
3.462
4.121
4.534
-413

Toelichting

Terug naar navigatie - Financieel overzicht - Toelichting

LASTEN

Inburgering en sociale basis (voordeel €1.586.000)

Het overschot op dit thema is met name te danken aan minder uitgaven op de post Opvang Oekraïne. We organiseren de opvang van ontheemden in Oekraïne dichtbij, decentraal en in nauwe samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisatie. Dit is succesvol. De middelen die de Rijksoverheid hiervoor beschikbaar stelt zijn meer dan toereikend, waardoor we al langere tijd geld over houden. Voor 2025 heeft de rijksoverheid de bijdrage naar beneden bijgesteld, en nog steeds is er sprake van een overschot van bijna €1.000.000 in 2025. De rest van het overschot kunnen we verklaren door minder uitgaven op Preventie MO. Dit laatste is omdat we waar mogelijk de GALA budgetten gebruiken. Deze moeten we namelijk terugbetalen wanneer we ze niet gebruiken.   

Jeugd  (voordeel €340.000)

In 2025 ontvingen we een extra bijdrage van het Rijk voor de gestegen kosten van de Jeugdhulp over de afgelopen jaren. Op basis van de afrekening 2025 door SOZ is het uiteindelijk voordeel uitgekomen op €250.000.  Afgesproken is dat we het overschot aan het eind van 2025 toevoegen aan de reserve Sociaal Domein. Daarmee kunnen we de komende jaren tegenvallers opvangen.

Onderwijs (voordeel €531.000)

Aan leerlingenvervoer is in 2025 ruim €200.000 minder uitgegeven dan begroot. Dit komt omdat er minder leerlingen gebruik maken van het leerlingenvervoer. We proberen het gebruik van het OV te stimuleren en in 2025 is dat gelukt.   

Daarnaast is er minder gebruik gemaakt van de middelen voor het Onderwijsachterstandsbeleid. 2025 was het laatste jaar dat we gebruik konden maken van de NPO (Nationaal Programma Onderwijs) middelen. Daar waar mogelijk is dit budget ingezet in plaats van de OAB gelden.  

Participatie (nadeel €367.000)

Er is geen nadeel. Het definitief ontvangen BUIG budget hoger is uitgekomen, ter dekking van de hogere uitgaven. Hierdoor kunnen we het nadeel op de lasten verrekenen met het voordeel op de baten Participatie. 

Sport en cultuur

Het verschil is lager dan de rapportagegrens.

Toegang en vroegsignalering

Het verschil is lager dan de rapportagegrens.

Volksgezondheid (voordeel € 224.000)

Dit voordeel heeft voor het grootste deel betrekking  op de afwikkeling van de SPUK regeling versterking voor sport en bewegen (SPUK Breed / Gala) dat over de jaren 2023 en 2024 financieel is afgewikkeld. Dat leidde tot een vrijval van de verplichting over 2023 en 2024.

WMO (voordeel €301.000) 

Er is een overschot op het verstrekkingenbudget van de WMO. Een deel hiervan wordt verklaard door €70.000 minder uitgaven voor Hulp bij het Huishouden. De zorgaanbieders hebben wachtlijsten door personeelstekort. Zij kunnen hierdoor niet voldoen aan de volledige vraag. Daarnaast geven wij €100.000 minder uit aan de regiotaxi Holland Rijnland. Sinds corona is het vervoersvolume gedaald. Men maakt inmiddels blijvend minder gebruik van de regiotaxi. Ook voor woningaanpassingen werd minder uitgegeven.

Baten

Inburgering en sociale basis (voordeel €883.000)

Inburgering SPUK   €400.000     

De beschikking van het rijk is gebaseerd op hogere aantallen volwassenen voor de inburgering. Hierdoor kwam de rijkssubsidie in 2025 op €600.000 uit voor de periode van drie jaar.

Naast dat er een lager aantal volwassenen deelneemt aan de inburgering geldt ook dat het bedrag is bedoeld voor drie jaar.  Er is €200.000 begroot, wat leidt tot een voordeel van €400.000.

Afwikkeling inburgering  SPUK 2023 en 2024 €315.000       

Op basis van de vaststellingsbeschikkingen 2023 en 2024 van SPUK Inburgering viel de terugbetalingsverplichting die op balans stond vrij. 

Toeslagen affaire SPUK €162.000    

Op basis van de verantwoording 2025 hebben we recht op een rijksbijdrage van €162.000.

Onderwijs (voordeel €97.000)

Binnen SPUK Onderwijsachterstandenbeleid is het voordeel ontstaan op de onderdelen meeneemregeling 2024 naar 2025, aanvulling op de beschikking 2025 en meeneemregeling 2025 naar 2026. Deze onderdelen waren niet in de begroting verwerkt, waardoor een voordeel is ontstaan.

 Participatie (voordeel €482.000)

De definitieve BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten) uitkering leidde op basis van de berekening bijstandsuitkering tot een hogere subsidie ten opzichte van de voorlopige buig berekening. Daarnaast vond verhaal van sociale uitkeringen plaats.

Sport en cultuur (nadeel €590.000)

Door een onderbesteding van de lasten op sportterreinen, een correctie en het feit dat een deel van de rijkssubsidie BTW SPUK Sport is toegerekend aan Sportinvesteringen heeft ertoe geleid dat  de opbrengsten voor de vergoeding van de BTW op de kosten voor sportvoorzieningen (rijksubsidie BTW SPUK Sport) lager is uitgevallen. Dit heeft geleid tot een nadeel  van 426 .000.

 Door onderbesteding van SPUK Gala 2025 is een deel van de subsidie ontvangsten niet als opbrengsten verantwoord en leidt dit tot een nadeel van 164.000.

Gezondheid (nadeel €170.000)

Door onderbesteding van SPUK Gala 2025 is een deel van de subsidie ontvangsten niet als opbrengsten verantwoord en leidt dit tot een nadeel van 170.000.

Reserves

Onttrekkingen

De onttrekkingen aan de reserve vond voor een aantal onderwerpen niet plaats,  omdat hiervoor geen noodzaak was (afschrijvingslasten Beukenpad 1, bouwdepot en formatie).  Er is € 163.000 minder onttrokken.

Stortingen

Reserve Sociaal Domein

Vanuit het overschot van het budget Jeugdhulp is 250.000 toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. Daarmee kunnen we tegenvallers in de komende jaren opvangen.