Inleiding

Voor u ligt de begroting 2027-2030 van de gemeente Nieuwkoop. Dit is de eerste begroting die het nieuwe college aan de raad aanbiedt. 

Onze gemeente staat voor opgaven die inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners raken. Het gaat onder meer om wonen, voorzieningen, ondersteuning dichtbij, bereikbaarheid, verduurzaming en een veilige en aantrekkelijke leefomgeving. Deze opgaven vragen om samenhangende keuzes. Zij vragen ook om een organisatie die voldoende ruimte en capaciteit heeft om plannen daadwerkelijk uit te voeren.

Dit college wil voortvarend aan de slag, maar wil dat ook op een financieel degelijke wijze doen. Het coalitieakkoord is daar duidelijk over:
“Het uitgangspunt is structureel evenwicht met blijvende aandacht voor risicobeheersing en het behoud van een gezonde financiële positie.”

Daarnaast moet het college rekening houden met een steeds complexere en onzekere omgeving. Ontwikkelingen in de regio, in Nederland en internationaal kunnen invloed hebben op de financiële positie van onze gemeente.

Deze begroting laat voor 2027 en 2028 een structureel positief resultaat zien. Voor de jaren daarna ramen we in deze begroting een zeer beperkt structureel nadeel. In het laatste jaar van deze begroting gaat het om minder dan 0,1 procent van het begrotingstotaal. De belangrijkste oorzaak van de daling van het resultaat is de lagere algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Dit is veruit onze grootste inkomstenbron.

Belangrijk is dat de vertaling van het coalitieakkoord naar een collegeprogramma nog niet in deze cijfers is verwerkt. Het college werkt nog aan het collegeprogramma. Dit programma bevat een breed pakket aan ambities voor de komende bestuursperiode. De verdere uitwerking vraagt nog om zorgvuldige keuzes over prioriteit, fasering, uitvoerbaarheid, capaciteit en financiële dekking.

De financiële vertaling van het collegeprogramma bieden wij als afzonderlijke begrotingswijziging aan de raad aan. Het collegeprogramma leidt na 2027 tot een hoger tekort op de begroting. Voor de begroting 2028 zijn daarom tijdig keuzes nodig.

Op basis van de eerste financiële doorrekening van het concept-collegeprogramma ramen wij het structurele tekort na 2027 op ongeveer één procent van het begrotingstotaal. 

De begroting biedt maar voor een deel ruimte om keuzes te maken. Een belangrijk deel van de begroting is niet direct beïnvloedbaar, onder andere door wettelijke verplichtingen. In de kadernota 2025 is hier uitgebreider op ingegaan. Afgezet tegen het beïnvloedbare deel van de begroting is het structurele tekort inclusief concept-collegeprogramma ongeveer vijf procent daarvan.

Naast het structurele deel van de begroting zijn er voor 2027 tot en met 2030 incidentele ramingen. Daaruit blijkt dat de lasten in die periode hoger zijn dan de baten. Dit betekent dat we geld nodig hebben uit onze reserves. Ook met de voorlopige doorrekening van het collegeprogramma blijft onze reservepositie voldoende stevig. We blijven de ontwikkeling van onze reserves, risico’s en financiële weerbaarheid nauwlettend volgen.

Met deze begroting leggen wij een financieel verantwoord vertrekpunt voor aan de raad. De verdere uitwerking van het collegeprogramma vraagt om heldere keuzes. Het college maakt die keuzes zorgvuldig en in samenhang, zodat ambities voor onze gemeente ook uitvoerbaar en financieel houdbaar blijven.