Programma Ruimtelijke ontwikkeling

Binnen het programma ruimtelijke ontwikkeling werken wij in 2027 verder aan de uitvoering van vastgesteld ruimtelijk beleid, wettelijke taken en lopende projecten. Vanuit de ambities in de omgevingsvisie en het collegeprogramma werken wij door aan het versterken van de brede welvaart van onze gemeente waar het goed leven, wonen en werken is. Dit betekent een gemeente met een voldoende woningen voor alle doelgroepen, een groene en klimaatadaptieve omgeving die uitnodigt tot bewegen, een gezonde lokale economie en een goed voorzieningenniveau. 

De druk op de woningmarkt blijft hoog. Verdeeld over verschillende kernen werken we aan nieuwe woonwijken, die toekomstbestendig en klimaatadaptief zijn vanuit de uitgangspunten en opgaven van de strategische koers woningbouw 2024-2040.  De ontwikkeling van woningen stuit op diverse risico's door onder andere de stikstofproblematiek en de netcongestie.

De provincie start een aantal modulaire herzieningen (landbouwbeleid en volkshuisvesting) wat het komende jaar aandacht en ambtelijke en bestuurlijke capaciteit vraagt. Deze modulaire herzieningen zijn extra op de inmiddels gestarte gebiedsprocessen waar het traject SANE onderdeel van uitmaakt.  De gemeente Nieuwkoop is ingedeeld bij het gebiedsproces Veenweiden.  In 2027 zijn gemeenten verplicht om een warmteprogramma te hebben. Ook hier werken we hard aan.  Onze inzet en activiteiten op het gebied van duurzaamheid vindt u terug in de paragraaf Duurzaamheid.  

De verdere ambities en ontwikkelrichtingen voor wonen, gebiedsontwikkeling, economie, recreatie en toerisme en duurzaamheid staan in het collegeprogramma 2026-2030.
 

Toekomstbestendige vastgoedportefeuille

Het doelmatig en effectief beheren en exploiteren van de (strategische) gronden en gebouwen in gemeentelijk bezit.

Wat we willen bereiken

Wij willen een compacte, financieel houdbare en verduurzaamde vastgoedportefeuille die past bij onze maatschappelijke taken. Panden en gronden zonder (strategische) functie binnen het gemeentelijk beleid stoten wij op termijn af of gaan we herontwikkelen. Dit zijn panden die wij langdurig in bezit houden en planmatig verduurzamen. We houden in principe geen panden aan voor commerciële doeleinden. Daarmee beheersen wij de structureel stijgende onderhouds- en beheerlasten.

Wat we gaan doen

Wij vervolgen de portefeuillestrategie uit de Vastgoednota en de Routekaart Verduurzaming, Gemeentelijk Vastgoed en actualiseren de portefeuille-indeling (kernbezit, beleidsondersteunend bezit, af te stoten bezit).

Wij verduurzamen planmatig de panden met een langdurige functie en betrekken huurders en gebruikers bij de uitvoering, in lijn met de aanpak bij de huurwoningen aan de Achterweg. 

Vastgoed dat tijdelijk leeg staat of geen functie heeft, zetten wij waar mogelijk in voor andere gemeentetaken zoals huisvesting van ontheemden uit Oekraïne.

Wij leveren de bouwstenen aan voor de besluitvorming over toekomstbestendige huisvesting van de gemeentelijke kantoren.

Strategische grondposities en tijdelijk beheer

Wat we willen bereiken

Wij willen tijdig en tegen verantwoorde voorwaarden over grond beschikken. Daarmee kunnen we de woningbouwambitie uit de Strategische koers gebiedsontwikkeling woningbouw 2024-2040 (2.300 woningen in 2040) en bijbehorende maatschappelijke voorzieningen realiseren. Tegelijk houden wij het risicoprofiel en de rentelasten van grondposities beheersbaar. Gronden die wij nog niet ontwikkelen, beheren wij zo dat deze opbrengst genereren en het ontstaan van ongewenste gebruiks- of eigendomsrechten voorkomt.

Wat gaan we doen

Wij stellen een afwegingskader strategische grondverwerving op (aankoopcriteria, maximale boekwaarde, doorlooptijd, dekkings- en rentelasten) en leggen dit ter besluitvorming voor.

Wij brengen de tijdelijke exploitatie van strategische gronden op orde via marktconforme pacht-, huur- en gebruiksovereenkomsten en zetten in op tijdelijke maatschappelijke of groen-/klimaatadaptieve inzet waar dat kan.

Wij professionaliseren het grondzakendossier verder: actueel eigendomsbestand, verjarings- en oneigenlijk-gebruikdossiers en uniforme overeenkomsten, zodat wij bij ontwikkeling vrij over onze eigendommen kunnen beschikken.

Duurzaamheid 

Wat we willen bereiken

Een groene toekomst is een van drie pijlers van de omgevingsvisie. We zetten actief in op een duurzame omgeving. 

Wat we  gaan doen

Een uitgebreide beschrijving van de opgaven en activiteiten voor 2027 vindt u in de paragraaf Duurzaamheid.  

Economie en Toerisme

Wat we willen bereiken

In 2027 werken wij verder aan een vitale lokale economie, aantrekkelijke dorpscentra en een sterke recreatieve positie van gemeente Nieuwkoop. We geven uitvoering aan onze economische ambities door ruimte te creëren voor ondernemerschap, toekomstbestendige bedrijventerreinen te ontwikkelen, centrumgebieden te versterken en recreatie en toerisme verder te benutten als economische en maatschappelijke drager van onze dorpen. Daarbij zoeken wij actief de samenwerking met ondernemers, verenigingen, recreatieve partners en het Ondernemersfonds.

Wat we gaan doen

Volkshuisvestelijk programma

Met de in juni 2026 vastgestelde wet 'Versterking regie volkshuisvesting' zijn gemeenten verplicht een volkshuisvestelijk programma op te stellen. Dit programma dient 1 juli 2027 afgerond te zijn, een krappe tijdlijn dat veel ambtelijke inzet vraagt. 

Wat we willen bereiken

Een volkshuisvestelijk programma conform de vereisten van het Rijk. 

Wat we gaan doen

In het derde kwartaal 2026 is een woonbehoefte onderzoek gestart. Met de uitkomsten van dit onderzoek stellen we het programma op. 

Functieomzetting recreatieparken Zevenhoven

Op 3 juli 2026 heeft de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening de Tweede Kamer geïnformeerd over permanente bewoning van recreatiewoningen. In deze brief van de Tweede Kamer geeft de minister aan dat de eerder aangekondigde landelijke instructieregel voor permanente bewoning van recreatiewoningen niet verder in procedure wordt gebracht. In plaats daarvan wil de minister samen met gemeenten werken aan een landelijk handelingskader. Het Rijk blijft gemeenten ondersteunen bij initiatieven voor transformatie van recreatieparken naar een woonfunctie. We volgen nauwlettend de landelijke ontwikkelingen op effecten voor het ingezette traject rond de zeven recreatieparken in Zevenhoven.

Wat we willen bereiken

Het doel blijft om toe te werken naar legalisering van de bestaande situatie door de bestemming van de zeven recreatieparken om te zetten naar wonen. Dit is conform de uitgangspunten uit de vastgestelde beleidsvisie ‘wonen op een park’ (2018). De uitgangspunten van deze beleidsvisie zijn op 5 juni 2025 door de gemeenteraad herbevestigd. Hierbij blijven draagvlak onder bewoners, juridische uitvoerbaarheid en kostenneutraliteit voor de gemeente belangrijke uitgangspunten.

Wat we gaan doen

We werken toe naar een volgende fase in het transitieproces. Het is nog niet duidelijk welke invloed het niet doorgaan van de instructieregel heeft op dit proces. Ook niet welke gevolgen de komst van een landelijk handelingskader heeft. De gemeente doorloopt dit proces samen met de zeven recreatieparken en de provincie Zuid-Holland.  We volgen deze ontwikkeling en we blijven hierover in overleg met betrokken partijen. We werken vooralsnog door aan de uitwerking van de vereveningsbijdrage op basis van de in 2026 uitgevoerde taxaties en de benodigde provinciale kaders. 

Woningbouw

Wat we willen bereiken

We willen passende woningen voor verschillende doelgroepen realiseren, zoals benoemd in de Strategische koers gebiedsontwikkeling woningbouw 2024 - 2040. In 2040 hebben we met die ambitie 2.300 nieuwe passende woningen gerealiseerd. Hiervan is de helft levensloopbestendig met een onderverdeling in nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen (Strategische koers gebiedsontwikkeling woningbouw 2024 - 2040).  In het coalitieprogramma staan de woningbouwprojecten benoemd waar de komende jaren aan wordt gewerkt.

Wat we gaan doen

We werken door aan lopende/gestarte woningbouwprojecten. Het uitgangspunt bij woningbouwprojecten is een gezonde grondexploitatie over het totaal van de nieuw te openen grondexploitaties. We koersen in de ontwikkelingen dan ook zoveel als mogelijk op neutrale tot positieve grondexploitaties. Informatie over de grondexploitaties vindt u in de paragraaf Grondbeleid.

Wij werken samen met andere overheden in een aantal gemeenschappelijke regelingen.

Voor een overzicht en toelichting, zie paragraaf Verbonden partijen.

Lasten

Grondexploitatie € 1.021.000  lagere lasten
De lasten en baten voor de taakveldgroep Grondexploitatie wisselen erg door de jaren heen. Dit komt vooral door de administratieve verwerking van de lasten en baten van het grondbedrijf. Dit hangt nauw samen met de fase waarin de verschillende projecten zich bevinden, wanneer nieuwe projecten opstarten en oude projecten afgesloten. Hierdoor is geen goede vergelijking te maken over de jaren. Met het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) leggen we jaarlijks verantwoording af over de grondexploitaties. De cijfers uit het MPG 2026 zijn verwerkt in de Meerjarenbegroting 2027-2030. 

Ruimtelijk beleid en duurzaamheid: € 177.000  lagere lasten

• • Hogere interne doorbelasting uren omgevingsplan (€ 153.000)
  • Hogere interne doorbelasting uren wonen en bouwen (€ 142.000)
  • Stelpost investeringen centra (€ 128.000)
  • In 2027 zijn geen middelen opgenomen voor het Energiebesparingsfonds. Eventueel restantbudget SISA regeling Nationaal isolatieprogramma wordt bij de jaarrekening 2026 overgeheveld naar 2027 (€430.000).
  • In 2026 is budget beschikbaar voor haalbaarheidsonderzoek rondweg Ter Aar. In 2027 komt dit budget niet meer voor (€ 102.000)
  • In 2027 lager budget beschikbaar voor omzetten recreatieparken ( € 60.000)
  • In 2027 is een bijdrage uit het woonfonds opgenomen t.b.v. Koetshuisplantsoen (€ 500.000)
  • In 2026 is een budget opgenomen voor uitgaven netcongestie (€ 500.000)

Baten

Economie en toerisme € 223.000 lagere baten
Grex Schoterhoek wordt naar verwachting in 2026 afgesloten (€ 223.000)

Grondexploitatie € 142.000 lagere baten
Zie de toelichting onder de lasten taakveldgroep grondexploitatie.

Ruimtelijk beleid en duurzaamheid € 334.000 lagere baten

• Hogere verwachte opbrengst leges omgevingsvergunningen (€ 138.000)
• In 2027 zijn geen rijksmiddelen geraamd voor energiearmoede (€ 430.000). Hetzelfde verschil komt aan de lastenkant voor.

Reserves

Onttrekkingen € 634.000 lagere onttrekkingen

• Lagere onttrekking 2027 reserve duurzaamheid € 117.000.
• Lagere onttrekking 2027 reserve economie en toerisme € 55.000
• Lagere onttrekking 2027 reserve afgesloten grexen € 862.000
• Hogere onttrekking 2027 woonfonds € 387.000
• In 2026 incidenteel uitgaven netcongestie € 500.000 ten laste van de algemene reserve gebracht

Stortingen € 3.262.000 lagere stortingen 

• In 2026 is er vanuit het jaarrekening resultaat € 1.667.000 gestort in de reserve woningbouw en € 1.520.000 in de reserve ontsluiting woonwegen.