Programma Sociaal domein

Stabiele hulpverlening is nodig om kwetsbare inwoners te ondersteunen, motiveren meer te doen en te stimuleren om eigen verantwoordelijkheid te nemen. Dit geldt voor veel facetten van het sociaal domein. Tegelijk is juist het sociaal domein altijd in beweging, met continu veranderende wetgeving. Daardoor is een stabiele dienstverlening richting onze meest kwetsbare inwoners moeilijk. We zetten in op een langdurige samenwerking met onze partners. Zo kunnen we samen de kwetsbare inwoners beter ondersteunen en continuïteit waarborgen.

Daarnaast is binnen het sociaal domein preventie van groot belang. Preventie is het voorkomen van problemen bij het opgroeien, zelfredzaam en gezond zijn.  Het helpt om problemen in een vroeg stadium als normaal te zien. Met preventie investeren we in de gezondheid en het welzijn van onze inwoners en het kan een besparing op zwaardere zorg opleveren. We willen ervoor zorgen dat mensen niet buiten de boot vallen. Wanneer dat toch gebeurt, willen we dat vroeg signaleren en snel ondersteuning beschikbaar stellen. Zo voorkomen we erger. We zoeken naar lichte en laagdrempelige oplossingen waarmee we waar mogelijk het beroep op zwaardere zorg terugdringen. We ondersteunen zo samen met onze partners allerlei mensen in verschillende levensfases: van jongeren met een licht verstandelijke beperking, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, tot ouderen met dementie. Van ouders met zorgen over een verslaafde puber tot mantelzorgers die overbelast dreigen te raken. Gezond leven is onmisbaar voor het welzijn in onze dorpen. Mensen die zich gezond en fit voelen, dragen actief bij aan de samenleving en ondersteunen de economie.

Door de sterke verbondenheid binnen de dorpen, voelen minder mensen zich eenzaam en staan minder mensen buiten de samenleving. In een maatschappij die steeds individualistischer wordt, willen wij gezondheid en sociale verbinding verder versterken. We focussen daarom op een gezond leven, kansengelijkheid en bestaanszekerheid. Zo investeren we in een vitale en inclusieve samenleving en doet iedereen mee, al dan niet met ondersteuning.

Hieronder lichten we per taakveld of geclusterde taakvelden een aantal in het oog springende thema’s voor 2027 toe.

Spreidingswet 

Wat we willen bereiken 

Samen met de gemeente Kaag en Braassem willen we duurzame en humanitaire asielopvang bieden aan vluchtelingen. Dit doen we door het uitvoeren van onze taken in overeenstemming met de Spreidingswet. We willen dit doen op een wijze die past bij de sociale geografie van de beide gemeenten, bestaande uit meerdere kleine plattelandsgemeenschappen. Én op een wijze die aansluit bij de geringe capaciteit bij beide gemeentes om een asielzoekerscentrum (AZC) op te zetten en te beheren. 

Wat we gaan doen 

Het COA deed een formeel verzoek om een haalbaarheidsstudie te mogen doen op een locatie in het grensgebied van beide gemeenten. Als deze haalbaarheidsstudie en de businesscase positief zijn, dan doorlopen we de ruimtelijke procedures. In dit hele proces is veel aandacht voor de omgeving en de inpassing. We stellen een bestuursovereenkomst en bijbehorende werkafspraken op. Daarin maken we afspraken over de sociaal maatschappelijke inpassing van het AZC en haar bewoners binnen beide gemeenten. 

Nieuwe regeling voor Oekraïners 

Wat we willen bereiken 

Een goede menswaardige opvang en begeleiding van gevluchte Oekraïners die in onze gemeente verblijven. 

Wat we gaan doen

Met ons team statushouders bieden we onderdak en begeleiding aan Oekraïners die naar Nederland zijn gevlucht door de oorlog in eigen land. In 2028 wijzigt de regeling voor deze groep. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe dit er precies uitziet. We houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en passen onze uitvoering aan op de nieuwe regeling. De financiële consequenties nemen we mee in de decemberwijziging.  

Jeugdhulp en taskforce  

Wat we willen bereiken  

In 2027 willen we toegankelijke, kwalitatieve en betaalbare jeugdhulp bieden.  Lokaal blijven we dit doen vanuit het jeugd- en gezinsteam Nieuwkoop. De gespecialiseerde jeugdhulp bieden we ook in 2027 vanuit de regio aan.   

In 2027 implementeren we de maatregelen die voortkomen uit de regionale Taskforce gespecialiseerde jeugdhulp verder. Hierdoor nemen de regionale kosten af.   

Ondanks deze maatregelen houden we voor 2027 en volgende jaren rekening met een stijging van de kosten ten opzichte van onze meerjarenbegroting. Dit wordt veroorzaakt doordat de kosten van jeugdhulp per cliënt toenemen als gevolg van complexere zorg en hogere loonkosten.  Daarnaast zijn de effecten van de Taskforce maatregelen naar verwachting pas vanaf 2028 zichtbaar in de begroting.   

Wat we gaan doen

Onze inzet is gericht op het verbeteren van de toegankelijkheid en kostenbeheersing.  Waar mogelijk zetten we lokaal in op het aanbieden van algemene voorzieningen en jeugdhulp in groepjes.  Zo gaan we samen met de Nieuwkoopse huisartsen in 2027 verder met een groepsaanpak voor kinderen met problematisch druk gedrag en concentratieproblemen. We treffen daarnaast maatregelen om de wachttijd bij het jeugd- en gezinsteam terug te brengen. Die wachttijd is onder andere ontstaan door het bieden van overbruggingsjeugdhulp.  

Tot slot stappen we in 2027 lokaal en regionaal over naar altijd werken met beschikkingen. Hiervan verwachten we een regionale kostenreductie. 

Voor de toegang en de lokale uitvoering van de jeugdhulp wordt subsidie verstrekt aan Cardea.

Bouw IKC’s  

Wat we willen bereiken 

We zijn verantwoordelijk voor (de bekostiging van) de huisvesting van de scholen. In het strategische onderwijshuisvestingsplan uit 2015 staat het voornemen om in de verschillende kernen Integrale Kindcentra (IKC's) te bouwen. De IKC’s richten zich op samenwerking, dorpsgerichtheid, een maatschappelijke functie en een doorgaande ontwikkellijn voor kinderen.  

Wat we gaan doen 

Er zijn in de gemeente inmiddels drie IKC’s in gebruik, in de kernen Zevenhoven, Ter Aar en Langeraar. De oplevering van IKC de Sluis staat gepland voor eind 2026. De oplevering van IKC het Veen staat voor september 2028 op de planning. 

Door de groei van onze gemeente onderzoeken we de uitbreidingsmogelijkheden voor IKC de Vaart en IKC 7hoven.   

Naast de bouw en onderzoek naar uitbreiding van de IKC’s stellen we in 2027 ook een nieuw Integraal Huisvestingsplan op voor de komende dertig jaar. 

Sportbedrijf  

Wat we willen bereiken 

We willen een efficiënte en minder kwetsbare zwembadorganisatie. Ook willen we onderzoeken of er kansen liggen voor het verder professionaliseren van het beheer van een aantal sportaccommodaties in onze gemeente.  

Wat we gaan doen 

In 2026 is het onderzoek naar de potentiële beheersvormen van Zwembad de Wel afgerond. We kozen de variant waarin we intensief samenwerken met de gemeente Kaag en Braassem aan een gezamenlijk sportbedrijf. In 2027 werken we deze variant verder uit.  

Inventarisatie toegang sociaal domein 

Wat we willen bereiken 

In 2019 zijn de kaders voor de toegang tot het sociaal domein vastgelegd in een koersdocument. In de afgelopen jaren is hard gewerkt aan een netwerk van partijen dat onder regie van de gemeente, de toegang en doorverwijzing binnen het sociaal domein verzorgt. We willen een zo optimaal en inzichtelijk mogelijke toegang tot de verschillende vormen van zorg en ondersteuning voor onze inwoners.   

Wat we gaan doen  

We zijn over het algemeen tevreden over de samenwerking. In 2027 nemen we de tijd om het netwerk en de samenwerking daarbinnen goed te analyseren en te zien waar nog verbeteringen mogelijk zijn.

Implementatie AZWA  

Wat we willen bereiken  

Het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) is een landelijk akkoord dat dient als uitbreiding op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en een vervolg op GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord). Het verbindt de zorg met het sociaal domein en heeft als doel om de toegankelijkheid van zorg te waarborgen. Gemeenten zorgen voor regionale en lokale basisvoorzieningen. 

Wat we gaan doen 

We werken in 2027 in de regio en met onze lokale partners aan het creëren of doorontwikkelen van een aantal basisfunctionaliteiten. In de lokale preventieagenda en de daarbij horende monitor krijgen de opgaven van AZWA ook een plaats.  

Reablement in Hulp bij het Huishouden 

Wat we willen bereiken 

We werken aan een toekomstbestendige Wmo. In de afgelopen jaren zijn de wachtlijsten voor de hulp bij het huishouden opgelopen. Dat was met name te wijten aan een tekort aan personeel. Inmiddels is duidelijk dat er een inkomensafhankelijke bijdrage komt en dat er (niet definitieve) plannen zijn om deze Wmo voorziening in zijn geheel af te schaffen. Om goed voorbereid te zijn, zoeken we samen met onze partners naar alternatieve werkwijzen.  

Wat we gaan doen

In 2026 werkten we samen met de thuiszorgorganisaties aan een plan voor de invoering van reablement (herstelgerichte ondersteuning) in de hulp bij het huishouden. Dit betekent dat we kijken of we mensen kunnen begeleiden om zelf weer bepaalde huishoudelijke taken op te pakken. De uitvoering van het plan is in 2027.  

Invoering Participatiewet in balans 

Wat we willen bereiken

Begin 2026 startte de nieuwe wet Participatiewet in Balans. In het wetsvoorstel staan ruim twintig maatregelen om de P-wet te vereenvoudigen en verbeteren. Het kabinet wil een begrijpelijke wet die werkt voor mensen, vanuit vertrouwen en met oog voor de menselijke maat. Doel is dat mensen vanuit de Participatiewet sneller aan het werk kunnen of op een andere manier kunnen bijdragen aan de maatschappij. De maatregelen zijn onder andere gericht op het aantrekkelijker maken van werk naast een uitkering. Ook wordt het eenvoudiger voor mensen om een bijstandsuitkering aan te vragen. 

Wat we gaan doen  

Gemeenten kregen de ruimte om de nieuwe wet stapsgewijs in te voeren. In onze gemeente doen we dat in nauwe samenwerking met de gemeente Alphen aan den Rijn, waar de uitvoering van de nieuwe Participatiewet is ondergebracht. In 2027 werken we met hen samen aan de uitvoering van de nieuwe maatregelen. In aanloop daarnaartoe passen we de verordening en beleidsregels aan.